Dirk J. Bonder, directeur Bonder Recycling en Overslag:

Logistiek en milieu samen op het spoor

Maandag, 29 juni 2009, 00:00

Logistiek en milieu samen op het spoor

Spoorballast vervuilt en moet daarom regelmatig worden gewisseld. Bonder Recycling in Maarssen doet dat op een milieuvriendelijke manier en met slimme logistiek. Dit innovatieve concept kreeg een eervolle vermelding van Prorail. ‘Spoorvervoer is beter voor het milieu dan bijvoorbeeld wegtransport, maar dat geldt alleen wanneer het spoor zelf ook schoon is. Dat is niet vanzelfsprekend.

Kijk maar eens naar wat er zoal voor vervuiling ontstaat wanneer er een trein langsrijdt. Van de bovenleiding komt koperslijpsel af. Daarnaast komt er ijzerslijpsel van de remmen en de wielen. En van de toiletten valt organisch afval op het spoor. Bij de wissels heb je te maken met olieresten. En dan zijn er nog op veel plaatsen houten bielzen. Daar zitten creosoten in, carboleum-achtig, die nog altijd een klein beetje kunnen uitlogen. Bij het rangeren en tanken kan links en rechts wat gasolie gemorst worden.

Ballastmateriaal wordt daarom regelmatig vervangen. Bonder Recycling maakt het op verantwoorde wijze schoon en zorgt dat het kan worden hergebruikt. Maar daarmee ben je er nog niet, want het gaat om zwaar en volumineus materiaal dat veel transportbewegingen oplevert. De echte winst zit daarom in de combinatie van het schoonmaken, het hergebruik en de daarmee verbonden logistiek. Het schoonmaken van het ballastmateriaal is technisch gezien geen probleem. We hebben een wasstraat van een meter of 65 lang in een afgesloten ruimte. Eerst zeef je het zand eruit. Dan hou je grind over van 2 mm tot zo’n 63 mm doorsnede met daaraan allerlei aanhechtingen. Dat is de eigenlijke vervuiling, die wij ervan af wassen. Bonder Recycling heeft daarvoor een eigen grondwatervoorziening en het waswater wordt gereinigd en hergebruikt. De wasinstallatie werkt op wind energie.

Voor ballast zijn de stenen niet meer bruikbaar, omdat ze niet meer voldoen aan specificaties. Daarom hebben we besloten een betoncentrale bij onze plant te bouwen, waar we het schoongemaakte grind voor kunnen gebruiken. Dan heb je de grondstoffen bij de hand en dus nul logistiek. We zijn erop voorbereid dat we nu betonproducten aan het spoor kunnen leveren, bijvoorbeeld voor geluidschermen. Zo kan het spoor in zijn eigen materiaalbehoefte voorzien.

Maar wij hebben ook een nieuw logistiek concept neergezet. Dat is misschien wel het belangrijkste aspect. Nieuwe ballast komt grotendeels per trein, maar de oude ballast werd niet altijd per trein afgevoerd. Dat ging soms per truck en soms met het schip. En voor zover het wel gebeurde, zag je vaak twee treinen rijden, de een met nieuwe ballast en de andere met oude ballast. Op de terugrit reden die treinen leeg.

Dankzij het feit dat wij centraal in Nederland zitten, kunnen we zowel het vervoer van oude als van nieuwe ballast verzorgen. Onze treinen maken rondjes, heen met nieuwe ballast en terug met oude ballast. Dat scheelt ruimte op het spoor en het is makkelijker in te plannen, want er zijn veel minder incidentele treinen.  En de andere vormen van vervoer worden er zoveel mogelijk tussenuit gehaald. Dat blijkt goed te werken.

Zo zetten we in op duurzaamheid en het CO2-schaars krijgen van het spoor. Wij hebben meegedaan aan een prijsvraag van ProRail en hebben daarbij een eervolle vermelding gekregen. Dat betekent een stukje erkenning en daar zijn we vanzelfsprekend heel blij mee.’

Dirk J. Bonder

Directeur Bonder Recycling en Overslag