Teunis Steenbeek, programmamanager Ombouw Havenspoorlijn:

Ombouw Havenspoorlijn in volle gang

Dinsdag, 31 maart 2009, 00:00

Ombouw Havenspoorlijn in volle gang

"Vanaf de Maasvlakte in één keer via de Betuweroute elektrisch doorrijden naar Duitsland. Eind 2009 is het zover. Zoals op het A15-tracé van de Betuweroute al veel langer het geval is, zal het komend najaar ook op de Havenspoorlijn het nieuwe Europese veiligheidssysteem ERTMS level 1 in werking treden. Enkele maanden daarna gevolgd door de elektrificering van de gehele baan door middel van 25 kV. Voor treinen van en naar de Maasvlakte is het wisselen van locomotief op Kijfhoek vanaf dat moment niet langer noodzakelijk. Dit betekent een aanzienlijke verbetering van het spoorproduct. 25 kV is bovendien goedkoper, geeft locomotieven meer trekkracht dan onder het elders op het Nederlandse spoorwegnet gangbare 1500 volt en is ook aanzienlijk schoner dan de inzet van diesellocomotieven.

De ombouw van de Havenspoorlijn naar ERTMS en 25 kV is geen sinecure. Er zijn heel veel partijen bij betrokken met ieder hun eigen voorkeuren. Een stuurgroep Ombouw Havenspoorlijn ziet daarom sinds 1 januari 2008 toe op een integrale aanpak, inclusief een proactieve integrale beheersing van risico’s. Deelnemers in deze stuurgroep zijn het ministerie van Verkeer en Waterstaat, de Inspectie Verkeer en Waterstaat, ProRail, Keyrail, Havenbedrijf Rotterdam, de railgoederenvervoerders, de leasemaatschappijen van locomotieven en de sindsdien aangestelde programmamanager.

Gekozen is voor een gefaseerde aanpak. Eind vorig jaar is allereerst de Kortsluitroute opengesteld. Dit ruim vier kilometer lange tracé geeft treinen die niet in de Waalhaven hoeven te zijn de mogelijkheid om onderlangs het emplacement te rijden. Een tweede stap was het elektrificeren van het traject Kijfhoek - Pernis. Sinds het begin van dit jaar kunnen voor 25 kV geschikte elektrische locomotieven doorrijden tot en met de Waalhaven. Voor treinen die de Betuweroute gebruiken en niet verder hoeven dan de Waalhaven is het dus niet meer nodig om op Kijfhoek van locomotief te wisselen. Aangezien 25 kV niet matcht met het bestaande ATB-beveiligingssysteem en ERTMS nog niet is ingeschakeld, geldt wel als tussenoplossing dat de beveiliging gebeurt vanuit de locomotief. De snelheid wordt daarmee automatisch beperkt tot 40 kilometer per uur.

Waar het nu voor de komende maanden eerst op aankomt is de relevante locomotieftypes geschikt te krijgen voor ERTMS level 1. Per 5 oktober zal immers ERTMS het leidende beveiligingssysteem op de Havenspoorlijn zijn en kan ATB niet meer gebruikt worden. ERTMS is tevens een voorwaarde om vervolgens ook op het traject Pernis - Maasvlakte 25 kV te kunnen installeren. 25 kV en ATB gaan zoals gezegd niet samen. De detailplanning van de voor de installatie van 25 kV benodigde werkzaamheden is gereed en gaat uit van een beperkt aantal buitendienststellingen. Per 13 december 2009 moet de elektrificering een feit zijn.

Belangrijke uitdagingen liggen de komende periode zeker ook bij de vervoerders. Iedereen die vanaf 5 oktober 2009 op de Havenspoorlijn rijdt, zal over voor ERTMS geschikte locomotieven moeten beschikken. Het verwerven van die locomotiefcapaciteit kan natuurlijk op verschillende manieren: eigen locs ombouwen, nieuwe locs afnemen van leasemaatschappijen of voor het rijden in de haven gebruikmaken van de diensten van derden. Verder moeten ook de machinisten zijn opgeleid voor het rijden onder het nieuwe veiligheidssysteem. Elke vervoerder moet in deze maand april bovendien zijn treinpaden aanvragen voor de nieuwe dienstregeling van december. Dat betekent nu logistieke keuzes maken voor straks: elektrisch doorrijden naar de Maasvlakte of onderweg op Kijfhoek toch nog locomotief wisselen (voor een overzicht klik onderaan het artikel op keyrail.ppt) .

Het zijn forse opgaven. Daarom is het zo belangrijk dat in de stuurgroep Ombouw Havenspoorlijn een open en transparante besluitvorming heeft plaatsgevonden en alle vertegenwoordigers zich unaniem achter het gekozen tijdpad hebben geschaard. Ondanks de verschillende voorkeuren beseffen alle partijen dat het nodig is heldere keuzes te maken. Zo wordt een optimaal gebruik van de Betuweroute mogelijk, inclusief alle voordelen van het in één keer doorrijden met locomotieven die zowel sneller zijn, goedkoper in het gebruik als beter voor het milieu."

Teunis Steenbeek
Programmamanager Ombouw Havenspoorlijn