Jan Beitsma, logistiek expert en wagonparkbeheerder voestalpine Railpro:

Veiligheid is mijn grootste zorg

Dinsdag, 4 december 2012, 10:34

Veiligheid is mijn grootste zorg

‘Eind van het jaar neem ik afscheid van de spoorsector, waarin ik 42 jaar heb gewerkt en heel veel heb zien veranderen, ten goede en ten kwade. Uiteindelijk ben ik optimistisch, ook over de rol die Nederlandse bedrijven in de Europese spoorsector kunnen blijven spelen. Maar in deze tijd waarin geld zo’n centrale rol speelt, moeten we vooral oog blijven houden voor de veiligheid.

Ik ben in 1970 op negentienjarige leeftijd terechtgekomen bij de Nederlandse Spoorwegen. Daar was ik tien jaar machinist en in de eindperiode daarvan ook mentor-machinist en had ik diverse functies in de procesleiding en op posten in de verkeersleiding. Later was ik personeelsmanager.

Na de verzelfstandiging van Railpro in 1995, oorspronkelijk de inkooporganisatie van spoorwegmaterialen van NS, heb ik het totale railtransport aangestuurd en sinds de overname door het Oostenrijkse voestalpine 2002 zit ik als logistiek expert in een adviserende functie en ben ik beheerder van het park van 1.550 wagons van Railpro.

Die wagons worden voor een belangrijk deel ingezet en vervoerd door Railinfrapool om het materiaal tijdig op de plek te krijgen waar de klussen moeten worden geklaard. Dat is een niet te onderschatten belang. Ik zeg weleens gekscherend dat je bouten en moeren ook bij de doe-het-zelf kan halen, maar om ze op de juiste plaats, op de juiste tijd en in de juiste hoeveelheid te bezorgen, dat maakt Railpro uniek. Daar zijn grote belangen mee gemoeid, want de aannemers zijn gebonden aan tijdvensters en als het werk niet klaar is, dan kan de schade enorm zijn.

Dat alles leverde een heel specifieke kennis op en ik ben nu al een jaar of drie bezig met mijn opvolging. Er is een nieuw hoofd railtransport die veel heeft overgenomen en iemand die het wagonparkbeheer overneemt. Dat is bij Railpro goed gewaarborgd.

Ik maak intussen een rondje langs relaties en laat de gebeurtenissen van de afgelopen jaren de revue passeren. Tot 1995 was de sector één grote spoorfamilie, wat ik als heel prettig heb ervaren. Van mijn standpunt uit gezien deden we als maatschappelijke organisatie in die tijd goede dingen. Er is nog steeds discussie over de vraag of nutsbedrijven moeten worden geprivatiseerd. Ik heb daar altijd positief in gestaan, maar ik ben er niet altijd van overtuigd dat het nu veel beter gaat of dat er veel geld wordt bespaard.

De spelers op de goederenmarkt worden steeds Europeser. Dat is een goede zaak, want we brengen onze goederen niet meer van Rotterdam naar Leeuwarden of Maastricht, maar naar Milaan of Warschau. Dat is een groot verschil ten opzichte van de begintijd van mijn loopbaan. Maar vergeet niet dat we vroeger ook Europees samenwerkten, door er bijvoorbeeld voor te zorgen dat er gelijke koppelingen en luchtslangen werden gebruikt. Goederenwagons konden vroeger ook dwars door Europa rijden.

Mijn grootste zorg is spoorveiligheid. Ik heb wel eens vraagtekens bij de versnippering en het wegvallen van de gezamenlijke verantwoordelijkheid, waardoor iedereen zijn eigen afwegingen maakt. De overheid probeert wel overleg in te stellen met de gebruikers erbij, maar kun je de bedrijven aan de afspraken houden?

Een probleem voor aannemers is dat het werk op het spoor met pieken en dalen in de markt wordt gezet. De pieken moeten dan zo veel opbrengen, dat het personeel ook tijdens de dalen in dienst kan blijven. Als dat niet lukt, is er tijdens de pieken te weinig personeel en moeten er onervaren mensen uit andere sectoren op tijdelijke basis worden aangetrokken. Ook dat kan ten koste gaan van de veiligheid op het spoor. Hebben die extra handen wel de juiste kennis en kunde? Daar heb ik weleens mijn twijfels over.

Veiligheid moet centraal staan. Vergeet niet dat spoorwegongevallen een enorme impact hebben, veel meer dan ongelukken op de weg. We zijn maatschappelijk belangrijk in de publieke opinie. Als er iets gebeurt, staan we gelijk in de kijker.’

Jan Beitsma, voestalpine Railpro