Dick van den Broek Humphreij, Algemeen directeur EVO:

Werk aan de winkel!

Dinsdag, 8 februari 2005, 00:00

Er valt inderdaad een wereld te winnen op het spoor, zoals de pakkende slogan van Rail Cargo meldt. Voordat de wereld gewonnen is dienen er eerst nog wat hobbels uitgerangeerd te worden (om in spoortermen te blijven).

Het spoorgoederenvervoer is bij uitstek een internationale aangelegenheid. De Nederlandse situatie dient daarom in een Europees perspectief geplaatst te worden. We zullen hieronder ingaan op de Europese spoorwegpakketten en op “ons” stukje van het Trans European Railfreight Network: de Betuweroute. Tot slot belichten we de ontwikkelingen rond het beheer en onderhoud van het spoor in het bijzonder de Betuweroute als enig stuk dedicated goederen spoor in Nederland.De Europese spoorwetgeving inzake liberalisering is vrijwel rond, het wachten is nu op de positieve gevolgen van het openbreken van deze markt.

De kwaliteit van het spoorgoederenvervoer in Europa laat nog veel te wensen over, de klantgerichtheid en de betrouwbaarheid van de railcargo sector kan aanzienlijk verbeterd worden. Introductie van concurrentie in deze sector blijkt een traag proces en de werkelijke implementatie van de spoorwegpakketten blijft in veel lidstaten toekomstmuziek. Nederland scoort in deze nog hoog met het openstellen van de markt voor nieuwe vervoerders, men kan zich voorstellen hoe de situatie in andere landen is. Voor veel verladers blijft de situatie op het spoor een moeizame.

Potentiële gebruikers van het spoor krabben zich drie keer achter hun oren voordat zijn hun vracht vanuit de truck het spoor opsturen. Naast de onbetrouwbaarheid blijft natuurlijk ook de onduidelijkheid rond de tarieven een belangrijk punt voor verladend Nederland.  Wat zal de hoogte van de gebruiksvergoeding worden? De angst dat deze kosten te hoog worden is reëel. Met de opening van de Betuweroute in zicht wordt de discussie over de prijs voor het gebruik van deze goederenspoorlijn steeds luider gevoerd. Daarbij vragen ook spoorverladers die gebruik maken van andere routes dan de Betuweroute zich af wat de consequenties zullen zijn van de nieuw vast te stellen tarieven voor de Betuweroute voor de prijs van Nederlands spoorgoederenvervoer in het algemeen.

In de Europese richtlijnen is vastgelegd dat infrabeheer en vervoer niet langer in handen van één organisatie zijn. De Nederlandse infrabeheerder Prorail doet haar best een cultuuromslag te maken om het spoorgoederenvervoer tussen de oren te krijgen. We kunnen niet ontkennen dat het passagiersvervoer voor onze nationale infrabeheerder nog steeds prioriteit heeft. Het aanstellen van een directeur spoorgoederenvervoer bij Prorail zou dan ook geen overbodige luxe zijn.

EVO kijkt met smart uit naar de openbaarmaking van de plannen rond het beheer en de exploitatie van de Betuweroute. Het Havenbedrijf Rotterdam en Prorail hebben in november 2004 hun gezamenlijke plannen aan het Ministerie van Verkeer en Waterstaat aangeboden. Ondertussen zijn er ook andere partijen geïnteresseerd in het beheer van de Betuweroute. TowRail heeft inmiddels een scenario aan de Minister aangeboden waarmee een optimaal gebruik van het spoor en treinen wordt gewaarborgd, dat snellere en betrouwbare doorlooptijden garandeert en de kosten van de vervoersketen omlaag brengt. Towrail integreert daarbij het traject dat voor en na de Betuweroute ligt. Door zich te positioneren als ketenregisseur verloopt het gebruik van de spoorlijn naar verwachting aanzienlijk efficiënter. Zaken die EVO als muziek in de oren klinken. Dit is waar verladers op zitten te wachten.

EVO adviseert Prorail en het Havenbedrijf om Towrail uit te nodigen om de case voor het beheer en de exploitatie van de Betuweroute op zo’n hoog niveau te brengen dat verladers massaal voor het spoor kiezen en dat het Ministerie niet hoeft te twijfelen of zij het beheer van dit stuk infrastructuur niet aan buitenlandse aanbieders gunt.  

Het goederenvervoer per spoor heef de kans om een belangrijke modaliteit te worden. Daarvoor is er veel werk aan de winkel. Aan de slag dus!