Nieuwe Spoorwegwet
Per 1 januari 2005 is de nieuwe Spoorwegwet in werking getreden. Nederland implementeert met de Spoorwegwet onder andere de Europese richtlijnen met betrekking tot markttoegang en eerlijke beprijzing
Te weten 91/440/EG en 2001/14/EG. In deze richtlijnen is ondermeer bepaald dat er een onafhankelijke partij moet zijn die toezicht houdt op de marktwerking. In Nederland is dat de Vervoerkamer die ondergebracht is bij de NMa. Veel van de normen waarop de Vervoerkamer toezicht houdt, zijn gebaseerd op deze richtlijnen. Het nieuwe stelsel voorziet in de scheiding van infrastructuur en vervoer. Ook ziet het toe op eerlijke concurrentie op het spoor voor goederenvervoerders en concurrentie om het spoor voor personenvervoerders. Daarvoor is door het ministerie van Verkeer en Waterstaat in samenwerking met de spoorsector uitwerking gegeven aan de nieuwe wettelijke ordening die bestaat uit lagere regelgeving (Algemene Maatregelen van Bestuur, Besluiten en ministeriële regelingen) en een beheerconcessie voor het infrastructuurbeheer.
Beheer infrastructuur
Het beheer van de hoofdspoorinfrastructuur (spoorwegnet) wordt verzorgd door een beheerder, te weten infrastructuur manager ProRail.
Vervoer
Het personenvervoer op het hoofdrailnet (het grootste deel van Nederland) zal in ieder geval tot 2015 exclusief door de NS verzorgd worden. Overige gebruikers van het spoorwegnet zijn internationale en nationale goederenvervoerders en internationale of regionale personenvervoerders en besloten personenvervoerders. Regionale personenvervoerders kunnen op beperkte delen van het spoorwegnet een concessie verkrijgen om personenvervoer te verzorgen. Alle vervoerders (zowel voor goederen- als personenvervoer) zullen met ProRail overeenkomsten sluiten over toegang tot en gebruik van het spoorwegnet.
Werkwijze Vervoerkamer
De Vervoerkamer van de Nederlandse Mededingingsautoriteit houdt, op grond van de Spoorwegwet markttoezicht. De Vervoerkamer heeft de volgende taken:
- Toezicht op naleving door de infrabeheerder van een deel van de concessievoorschriften voor het beheer van het hoofdspoor;
- Toezicht op non-discriminatoire toegang tot de spoorinfrastructuur;
- Toezicht op het tijdig en juist opstellen en beschikbaar stellen van de netverklaring (de prospectus van de infrabeheerder) en de inhoud ervan;
- Toezicht op non-discriminatoire toegang tot bijkomende diensten en voorzieningen op en om het spoor;
- Toezicht op de nakoming van toegangsovereenkomsten;
- Toezicht op de non-discriminatoire verdeling van de capaciteit van het spoorwegnet en andere noodzakelijke spoorvoorzieningen en kaderovereenkomsten;
- Toezicht op de vergoeding voor het gebruik van het spoor (gebruiksvergoeding).
- Goedkeuren meerjarige (meer dan 5 jaar) kaderovereenkomsten tussen beheerder en vervoerder;
- Monitoring van de concurrentie op de markt van de spoorwegvervoersdiensten, met inbegrip van het goederenvervoer.
De Vervoerkamer houdt toezicht door:
- Het behandelen van klachten van belanghebbenden (artikel 71 Spoorwegwet) zoals spoorwegondernemingen. In veel gevallen moet de Vervoerkamer op korte termijn uitspraak doen over een klacht.
- Het uitvoeren van onderzoek.Werknemers van de Vervoerkamer kunnen, zo nodig, onderzoek doen bij bedrijven zelf, ter plaatse stukken inzien en inlichtingen vorderen.
De Vervoerkamer heeft bij overtreding van de regels de mogelijkheid om een partij een boete of een last onder dwangsom op te leggen.
Samenwerking in Europees verband
Vanuit de Europese richtlijnen is een toezichthouder voor het spoor verplicht gesteld. Deze wordt dan ook opgericht in de diverse lidstaten. Nederland heeft de toezichthouder ondergebracht bij de NMa. Om de besluitvormingsbeginselen te coördineren wisselt de Vervoerkamer informatie uit met de toezichthoudende instanties in andere landen.
U kunt de tekst van de nieuwe Spoorwegwet en het inwerkingtredingsbesluit hieronder downloaden. U dient hiervoor wel ingelogd te zijn.
|
