Spoormarkt

De Nederlandse spoormarkt is de laatste jaren sterk veranderd. De spoormarkt is een volledig geliberaliseerde markt, met een vrije toetreding voor nieuwe marktpartijen. In deze markt hebben zich steeds meer private partijen gemengd met als gevolg meer onderlinge concurrentie. De concurrentie heeft zich vertaald in een betere dienstverlening naar de klant waarbij nieuwe diensten en markten zijn ontwikkeld. Ga naar marktpartijen om meer te weten over de verschillende spelers die we in de spoormarkt tegenkomen.

De veranderingen in de spoormarkt zien we ook terug bij de railinfrastructuur. Het beheer van het gemengde spoornetwerk, waar zowel reizigers- als goederentreinen rijden, is ondergebracht bij ProRail. Het beheer en de exploitatie van de Betuweroute is in handen van Keyrail. Nederland heeft dus twee infrabeheerders. Een belangrijke onderdeel van de infrastructuur vormt de overslagterminal. Er zijn speciale terminals voor de overslag van containers, maar ook terminals voor de overslag van conventionele lading (o.a. staal, pulp, fruit, roro, papier, project lading). Deze terminals worden door gespecialiseerde bedrijven geëxploiteerd. Daarnaast zijn er ook openbare locaties aan het spoor waar goederen van een vrachtwagen overgeladen kunnen worden in een wagon. Dit zijn de zogeheten openbare laad- en losplaatsen. Ga naar railinfra voor meer detailinformatie.

Voor het rijden van goederentreinen zijn uiteraard locomotieven en wagons vereist. De erkende railgoederenvervoerders gebruiken verschillende diesel of electrische locomotieven. De wagonmarkt is een echte internationale markt. Wagons worden door heel Europa en daarbuiten ingezet. Een groot deel van de wagons is in eigendom van de voormalige staatsspoorwegen. Daarnaast zijn er vele private wagonverhuurders in Europa actief, die een uiteenlopend scala aan wagons aanbieden. Een essentiële randvoorwaarde om spoor te kunnen gebruiken is de beschikbaarheid van de juiste laadeenheid. Een standaard trailer uit het wegvervoer kan bijvoorbeeld niet op het spoor. Er zijn daarom kraanbare laadeenheden nodig (containers, wissellaadbakken of huckepacktrailers) of de lading gaat direct los in een wagon. Meer detailinformatie is te vinden in de rubriek materieel.

De overheid speelt een belangrijke rol in de spoormarkt. Zij stelt de randvoorwaarden voor de markt in de vorm van wetgeving, maar regelt tevens de toetreding tot de markt. Ook verstrekt de overheid concessies aan de infrabeheerders en aan de reizigersvervoerders. De overheid is ten slotte onmisbaar als partij die de aanleg van de infrastructuur financiert. Ga naar overheid voor meer informatie.