Marktpartijen

Onderstaand een overzicht van de verschillende marktpartijen die betrokken (kunnen) zijn in een logistieke keten waarbij het railgoederenvervoer als vervoerswijze wordt toegepast.

Railgoederenvervoerders

betuweroute 2Deze bedrijven leveren de tractie (diesel- of elektrische locomotieven) en vaak ook goederenwagens (wagons). Die tractie leveren zij aan hun opdrachtgevers, zoals verladers (zowel voor full train loads als wagenladingverkeer), intermodale railoperators (intermodaal vervoer) en railexpediteurs. Railgoederenvervoerders mogen pas op het spoor rijden als zij beschikken over een bedrijfsvergunning, een veiligheidsattest en een toegangsovereenkomst met de infrastructuurbeheerder(s). De bedrijfsvergunning wordt afgegeven door de Inspectie Verkeer en Waterstaat. Dit kan een A-vergunning zijn voor vervoer binnen Nederland of een EU-vergunning die geldig is in alle EU-landen. Het veiligheidsattest wordt ook door IVW versterkt als het veiligheidszorgsysteem van de railgoederenvervoerder akkoord is bevonden. De toegangsovereenkomst is het contract dat een vervoerder met de infrastructuur manager (Prorail en/of Keyrail) afsluit, voor het gebruik van de infrastructuur en overige diensten. Hierin staan alle afspraken die tussen vervoerder en de infrastructuurmanager zijn overeengekomen. Een actueel overzicht van alle toegelaten railgoederenvervoerders is te vinden in de rubriek adressenbetand. 

Wagonverhuurders

wagons ermewa web grootVoor veel producten is een speciale wagon nodig. De wagons zijn in bezit bij de railgoederenvervoerders of bij wagonverhuurders. De railgoederenvervoerders beschikken namelijk niet over het hele scala aan wagons. Daarom huren zij vaak voor hun klanten speciale wagons bij de wagonverhuurders. Te denken valt aan de containerdraagwagens of ketelwagens voor het vervoer van gevaarlijke stoffen. Wagonverhuurders zijn actief over heel Europa en hebben vaak de beschikking over een grote vloot aan wagons. Het overzicht van de wagonverhuurders is te vinden in het adressenbestand.

Intermodale railoperators

Dit zijn bedrijven die voor eigen rekening en risico containertreinen laten rijden tussen twee bestemmingen. Zij kopen hiervoor tractiecapaciteit in bij de railgoederenvervoerders. Een intermodale railoperator heeft zelf vaak geen locomotieven. In sommige gevallen beschikt hij wel over eigen wagons, met name de containerdraagwagens. Een intermodale railoperator exploiteert een aantal shuttlediensten op vaste bestemmingen. Die shuttles worden in opdracht van de intermodale railoperators gereden door de railgoederenvervoerders. 
De intermodale railoperator beperkt zich in de regel tot het vervoer tussen twee railterminals. Het voor- en natransport over de weg en het regelen van  de laadeenheid worden niet door hem verzorgd. De meeste klanten van intermodale railoperators zijn daarom logistieke dienstverleners of rederijen die wel over laadeenheden beschikken en het voor en natransport kunnen verzorgen.
Intermodale railoperators werken alleen met intermodale transportmiddelen, d.w.z. (tank)containers, wissellaadbakken, opleggers, trailers. Deze transportmiddelen dienen door de klant zelf aangeleverd te worden. Alle intermodale railoperators die een dienst aanbieden van of naar Nederland staan in de rubriek adressenbestand.

Railexpediteurs

Een railexpediteur ontleent zijn onderscheidend vermogen door zijn goede kennis van de spoormarkt. Hij is in staat om de hele logistieke keten te overzien en dit efficient te organiseren. Hij treedt op als neutrale partij en kan met alle aanbieders zaken doen. Vaak werkt hij met een netwerk van agenten in het buitenland, om zodoende een breed scala aan diensten aan te kunnen bieden aan hun opdrachtgevers. Railexpediteurs werken vaak in opdracht van grote verladende partijen, die graag spoorvervoer willen gebruiken, maar geen laadeenheden hebben en ook niet het transport zelf willen uitvoeren. Een railexpediteur is dan een ideale oplossing. Kijk in de rubriek adresenbestand voor een overzicht van de railexediteurs.

Logistieke dienstverleners

bas logistics huckepack trailerLogistieke dienstverleners pogen ladingpakketten van verladers te acquireren, waarvoor zij het vervoer mogen organiseren. Door hun specifieke kennis van de transportmarkt zijn zij in staat om complexe logistieke ketens te organiseren en uit te voeren. Zij hebben veelal hun basis in het wegvervoer, maar blijken heel goed in staat om ook andere modaliteiten in te schakelen. Logistieke dienstverleners zijn onmisbaar in het intermodale vervoer. Zij zijn de partijen die de intermodale laadeenheid beschikbaar stellen en boeken op een containershuttle. Daarnaast verzorgen zij het voor- en natransport naar de intermodale terminals. Een overzicht van de logistieke dienstverleners die actief zijn in het intermodale vervoer is te vinden in het adressenbestand.

Rederijen

Rederijen exploiteren zeeschepen die veelal in eigendom zijn. Er kan onderscheid worden gemaakt tussen deepsea rederijen en shortsea rederijen. Deepsea rederijen zijn actief in het vervoer tussen continenten. Shortsea rederijen zijn actief in het vervoer van goederen over zee binnen hetzelfde continent. Voor Europa hoort daar ook het hele Middellandse Zeegebied bij. 
Rederijen vervoeren vele soortsen lading, waaronder containers. Rederijen zijn verantwoordelijk voor aan- en afvoer van een enorm aantal containers naar de Nederlandse havens. Zij kunnen voor een deel van hun opdrachtgevers (bij carrier haulage) ook de logistiek vanuit de havens naar het achterland organiseren, waarbij zij veelvuldig van spoor gebruikmaken. Shortsea rederijen bieden hun klanten meestal huis-huis vervoer aan. In dat opzicht zijn zij zelf weer opdrachtgever voor de intermodale railoperators.

Terminal operators

De terminal is het overslagbedrijf dat een belangrijke schakel vormt bij de inzet van spoorvervoer. Vaak wordt bij terminals direct gedacht aan de overslag van containers (intermodale rail terminals), maar er zijn ook terminals voor de overslag van bulklading zoals agrarische produkten en steenkool.
De intermodale rail terminals zijn gespecialiseerd in het verticaal overzetten van containers, wissellaadbakken en kraanbare trailers van en op shuttletreinen. Hiervoor maken zij gebruik van portaalkranen en/of reachstackers. De exploitatie van de terminal is in handen van de terminal operator. Dit kunnen onafhankelijke gespecialiseerde bedrijven zijn, maar het kan ook een verlengstuk zijn van de railgoederenvervoerder of logistieke dienstverlener. Terminal operators dragen zorg voor het efficient laden en lossen van de treinen en informeren hierover de overige partijen in de keten. Naast de overslag zijn de terminal operators ook actief op het gebied van het interne transport, tijdelijke opslag en beheer. Uiteraard zorgen zij daarbij voor bijbehorende administratie en benodigde controles. De lijst van Nederlandse terminals is te vinden in het adressenbestand.

Foto boven: André Korevaar