Openbare laad- en losplaatsen

Openbare laad- en losplaatsen zijn handig voor bedrijven die goederen per spoor willen ontvangen of verzenden maar die geen eigen spooraansluiting hebben. Via een in de buurt gelegen openbare laad- en losplaats is gebruik van het spoor toch mogelijk. Daarbij gaat het meestal om stukgoed of bulk lading, maar overslag van containers is in principe ook mogelijk.

lalo oosterhoutDe openbare laad- en losplaatsen zijn in beheer bij ProRail. Het betreft een eenvoudig stuk verharding naast een openbaar spoor en is meestal gelegen op of nabij een bedrijfsterrein. Het terrein is met een vrachtwagen makkelijk te bereiken, zodat directe overslag tussen trein en vrachtwagen mogelijk is. Het gebruik van deze locaties vindt altijd plaats in overleg met de railgoederenvervoerder die zorgt voor de locomotief en de lege wagons.

De laatste jaren is de bediening van het aantal openbare laad- en losplaatsen sterk gesaneerd. Op veel plaatsen is het ladingaanbod teruggelopen. Dat komt onder andere omdat steeds meer lading in containers wordt vervoerd. Die gaan dan eerder over de weg naar de grote rail terminals. Een gering aanbod staat dus niet meer in een gezonde verhouding tot de kosten die de railgoederenvervoerder moet maken om dit punt te bedienen. Zeker als het maar om enkele wagons gaat. Hij kan daarop besluiten om de dienstverlening naar deze locaties te statken. Veel locaties waren bovendien niet goed meer bereikbaar door de opkomst van allerlei andere nabijgelegen activiteiten. 

Railports

cabooter railportEen alternatief voor een openbare laad- en losplaats kan een Railport zijn. Een railport is ook een locatie waar stukgoed en bulklading kan worden overgeslagen op een trein. Het grote verschil is dat een Railport een afgesloten terrein betreft waar personeel aanwezig is voor het laadproces. Ook is bij een Railport voldoende materieel voorhanden voor het laden en lossen zoals een conveyor belt, vorkheftruck, reachstacker of een portaalkraan.

In tegenstelling tot de intermodale railterminal kunnen bij een railport alle soorten lading behandeld worden zoals verpakte en onverpakte lading, vloeibare of vaste lading, gepalletiseerd of los gestort. Bij een railport worden, naast de bestaande logistieke activiteiten van overslag ook aanvullende logistieke diensten verleend zoals opslag, het vullen of legen van een container etc.

DB Schenker heeft in Europa meerdere Railports opgezet. Zij hebben deze Railports onderling met elkaar verbonden via een transportnetwerk. De diensten tussen die Railports rijden op vaste tijden en maken het voor de klant tot een betrouwbaar alternatief.

Bedrijfsaansluitingen open voor derden

jan de rijk aansluitingEen groot aantal bedrijven in Nederland heeft een eigen spooraansluiting. De reden hiervoor is dat zij vaak grote hoeveelheden te vervoeren hebben over langere afstanden. In het verleden is het kennelijk lonend geweest om hiervoor een eigen spooraansluiting te realiseren. Bekende voorbeelden zijn de spooraansluitingen voor Corus / Tata Steel, EMO, DSM en Shell.

Voordat een bedrijf een spooraansluiting kan laten aanleggen moet eerst overleg gevoerd worden met de beheerder van het spoor waarop moet worden aangesloten. Vaak is dat ProRail, maar het kan ook Keyrail, een gemeente, een havenschap of NS Spooraansluitingen zijn. De beheerder bepaalt wat de beste plek is om de spooraansluiting op het hoofdspoor of een stamlijn te laten aansluiten. Ook bepaalt hij hoe de aansluiting er uit komt te zien. Dat wil zeggen dat hij nagaat of de spoorlengte is afgestemd op het soort vervoer dat gaat plaatsvinden. Tevens maakt hij contractuele afspraken over de aanleg en het onderhoud van het spoor dat het bedrijf verbindt met het hoofdspoor of stamlijn. Ook is het belangrijk vooraf na te gaan of de provinciale en/of gemeentelijke milieuverordening beperkingen oplegt.

Een deel van de bedrijven met een spooraansluiting gebruikt deze niet meer of niet intensief. Zij staan open voor derden om van hun spooraansluiting gebruik te maken om hier goederen op de trein over te slaan. Zeker als dat het eigen bedrijfsproces niet verstoord. Het aantal bedrijfsaansluitingen dat open staat voor derden is beperkt. Zij zijn belangrijk voor klanten die geen spooraansluiting hebben en toch dicht in de buurt een overslagmogelijkheid zoeken. Daardoor blijft het voortransport over de weg beperkt tot een korte afstand.