Stel uw vraag
Geplaatst op 13-02-2005

Betuweroute straks klaar, maar treinen wellicht niet

        „Het is níét vijf, maar twee voor twaalf”, waarschuwen Frits van Riet, voorzitter van de BRG en Frans Zoetmulder, algemeen directeur van ERS Railways, na Railion Nederland de grootste goederenvervoerder over het spoor. „Als er binnen twee maanden geen knopen worden doorgehakt, mag het Nederlandse deel van de Betuweroute over bijna twee jaar dan wel klaar zijn, maar dan kunnen er helaas geen locomotieven over rijden.”
       Zoals bij zo veel heikele zaken draait het ook hier om het geld. Het railduo heeft de materie snel uitgelegd: „Langs het traditionele spoor staat om de 800 à 1200 meter een seinpaal. De machinist rijdt feitelijk van paal tot paal, zijn leidraad voor de veiligheid op het spoor. Bij de Betuweroute heeft de minister van Verkeer en Waterstaat besloten gebruik te gaan maken van het nieuwe ETCSveiligheidssysteem, dat over een aantal jaren de Europese norm zal gaan worden. ETCS werkt met geavanceerde elektronica in de locomotief, die in de plaats komt van de palen langs het spoor. Die verandering betekende bij de aanleg van de Betuweroute een duidelijke kostenbesparing voor de overheid, maar legt de rekening ondertussen wel bij de goederenvervoerders die hun rijdend materieel moeten aanpassen.”
       Volgens een extern onderzoeksbureau gaat het theoretisch om 176 locomotieven die naar ETCS-norm moeten worden omgebouwd. Volgens Van Riet en Zoetmulder ligt het feitelijke aantal wat lager, zij vermoeden tussen de 60 en 100 exemplaren, hetgeen echter niet wegneemt dat het om een zeer omvangrijke operatie gaat. Er zullen tientallen miljoenen euro’s aan directe kosten mee gemoeid zijn, terwijl de railgoederenvervoerders natuurlijk ook indirect worden getroffen doordat ze hun locomotieven tijdens de ombouwperiode niet exploitabel kunnen maken.


Begrip voor minister
„We hebben er begrip voor dat de minister heeft gekozen voor ETCS, ook al zijn we daar niet happy mee. Er doet zich met de komst van de Betuweroute immers een unieke kans voor om een nieuw systeem te introduceren en veiligheid op het spoor staat bij eenieder die ermee te maken heeft immers hoog in het vaandel. Het kan echter niet zo zijn dat een beperkt aantal bedrijven letterlijk het kind van de rekening wordt.”
De sector heeft medio vorig jaar de krachten gebundeld, nadat er bij de kleinere spelers in de markt wrevel was ontstaan over het feit dat Railion Nederland (voortgekomen uit Deutsche Bahn en onderdeel van het Duitse Stinnes, red.) als grootste partij telkenmale voor overheid en pers de enige gesprekspartner bleek te zijn. „Toen de behoefte aan bundeling ontstond, is er diepgaand nagedacht over de vraag: met of zonder Railion? Het is mét geworden en daardoor kunnen we niet tegen elkaar worden uitgespeeld.” Behalve Railion- Nederland, ERS Railways, Rail4Chem, ACTS en Connex hebben zich ook de drie railaannemers in ons land bij de club aangesloten. DLC, een Belgische onderneming, is de enige speler die nog ontbreekt, maar zal zich er naar verwachting ook bij voegen.

Zoetmulder van ERS Railways, een bedrijf dat in 1994 is voortgekomen uit de ontevredenheid met de gang van zaken op het spoor van de destijds nog zelfstandige rederijen Nedlloyd, Maersk, P&O en Sealand, heeft naast de geuite wens van financiële tegemoetkoming nog een eis eer hij zijn twaalf locomotieven voor ETCS-ombouw beschikbaar stelt: „Wij willen niet dat dit veiligheidssysteem nog verder wordt aangepast. Anders dreigt het levensgrote gevaar dat we over een aantal jaren nog eens op kosten worden gejaagd vanwege allerlei noodzakelijke aanpassingen. Laten we duidelijk zijn: de huidige ETCS-versie moet de Europese standaard worden. Anders is het over en uit.”
Een andere zorg van de ondernemers is de aanpak van de Betuweroute aan Duitse kant. „Zoals de vlag er vandaag voor staat, zullen zij níét op 1 januari 2007 – de beoogde datum van ingebruikname – klaar zijn”, zegt het duo. „Duitsland heeft blijkbaar andere prioriteiten, maar Nederland verhoogt wel de druk.” Volgens Van Riet en Zoetmulder is er in dit traject overigens nog wel wat speling: „De Betuweroute zal niet direct op vol volume gaan. Daar gaat een paar jaar overheen. Maar in die tijd moet er wel wat aan Duitse kant gebeuren, willen we straks geen filevorming krijgen.”
Minister Karla Peijs (Verkeer) heeft het verzoek van de vervoerders in behandeling. „Ze realiseert zich het tijdsprobleem voor de inbouw van het apparatuur”, zegt haar woordvoerder. Binnen twee maanden reageert ze.